Grace göreve başladı

ABD-Alman ortaklığındaki uydu yeryüzündeki su durumunu incelemek için yörüngeye yerleştirildi.

Grace adı verilen uydular, geçen yıl çalışmayı durduran uzay aracının yerini alıyor. Selefleri gibi yeni ikili de dünya çevresinden kütle çekim hareketlerinden kaynaklı yer çekimindeki küçük değişimleri hissedebilecek. Bu değişimler, uzun süreli yağmurlar ya da kutuplardan küresel ısınma sonucu eriyen buzullardan arınan kara parçalarının çoğalmasının göstergesi olabilir.

Uydular 22 Mayısta California’daki Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssünden bir SpaceX roketiyle fırlatıldı.

Veri toplamaya başlamadan önce uzay aracının hazırlanmasının ve test edilmesinin birkaç hafta süreceği tahmin ediliyor.

2002’den 2017’ye kadar süren ilk Yer çekimi İyileştirme ve İklim Deneyi (Grace), toplanan bilgiler NASA tarafından oldukça kıymetli kabul edildiğinden proje NASA’nın önceliği olarak görülüyor.

Yürütülen proje, Avrupa’dan uzmanların bir araya geldiği (Alman Jeoloji Enstitüsü <GFZ>) Airbus’ın Friedrichshafen’deki fabrikasında hazırlanmaya başladı.

Grace ikilisi, yörüngede dikkatle kalibre edilmiş bir takip yürütme suretiyle veri toplayacaklar.

Uzay aracı, dünyanın değişken(engebeli) yer çekimi alanına girdiğinde ve sürüklendiğinde, ikinci uydu 220 km’lik bir mesafeyi takip ederek en yakın mikrona (milimetrenin binde biri) ayrılmalardaki çok hassas değişimleri ölçecek.

GFZ’deki Grace Proje Müdürü Prof. Frank Flechtner, verdiği demeçte “Bu, Los Angles ve San Diego arasındaki mesafe boyunca bir insan saçı genişliğinin yaklaşık onda biri kadardır.”

Yağış olayları sırasında okyanustan toprağa giden suyun başlıca hareketlerinin incelenebilmesi bekleniyor. NASA proje uzmanı Dr. Frank Webb “2011’de deniz seviyesinin yükselişinin yavaşladığını ve diğer yöne kısa süreliğine de olsa gittiği bir dönem yaşandı.” dedi.

“Grace verilerinden Avustralya ve Güney Amerika’daki şiddetli yağmur mevsimleri görebildiğimizi ve bu kütle eşdeğerinin burada depolanacağını görebiliyorduk. Sonunda okyanus ve deniz seviyelerinde yükselme olarak görüldü.”

İlk Grace görevinin en büyük katkılarından biri, kutuplardaki değişim ölçeğini teyit etmekti. Bir bakıma buz tabakalarını yıl boyunca tartmaktı.

Altimetre (rakım ve irtifayı ölçen) taşıyan normal uydular bunu Antartika ve Grönland’daki değişimleri ölçerek yapabilirler ancak Grace yer çekimi incelemesiyle tamamen yalın bir veri sağlamıştır. Antartika’nın yılda yaklaşık 120 milyar ton buz kaybettiği görülüyordu; Grönland için ise bu rakam 280 milyar ton.

Yeni uydular (Grace İkilisi) selefleriyle aynı teknolojiyi taşıyorlar ancak ilave lazer sistemlerine sahipler. Bu da verilerin kesinliğini 10 kata kadar artırabilen bir etmen.

Grace-Fo projesinin toplam maliyeti 520 milyon dolar (2,5 milyar tl) civarında. Görev çalışma süresi ise 5 yıl olarak planlanmış durumda.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir